పల్నాటి పసిడి పంటలకు జలసిరి
- మంచికల్లు బుగ్గవాగు రిజర్వాయర్లో ఘనంగా పూర్తయిన 6 క్రస్ట్ గేట్ల బిగింపు
- 60 ఏళ్ల నిరీక్షణకు మంగళం.. కృష్ణవేణమ్మ పరవళ్లతో రైతాంగంలో ఉప్పొంగిన ఉత్సాహం
- కూటమి ప్రభుత్వ సంకల్పం.. శాసనసభ్యులు యరపతినేని, జూలకంటిల క్రియాశీల శ్రమతో నెరవేరిన దశాబ్దాల కల
రాజధాని వార్తలు, రెంటచింతల:
దశాబ్దాలుగా నలిగిపోయిన అన్నదాతల ఆవేదనకు తెరపడుతూ, కృష్ణవేణమ్మ గలగలలకు అధికారికంగా బాటలు ఏర్పడ్డాయి. రెంటచింతల మండల పరిధిలోని మంచికల్లు బుగ్గవాగు రిజర్వాయర్ పునరుద్ధరణ పనుల్లో అత్యంత కీలకమైన, చారిత్రాత్మక ఘట్టం విజయవంతంగా పూర్తయింది. ఈ ప్రాజెక్టుకు చెందిన 6 క్రస్ట్ గేట్ల అమరిక, ఆధునీకీకరణ పనులు సంపూర్ణంగా ముగియడంతో పండగ వాతావరణం సంతరించుకుంది. 1967 జూలై 12న ఈ రిజర్వాయర్ను నాటి ప్రభుత్వం జాతికి అంకితం చేసింది.
నాగార్జునసాగర్ కుడి కాలువ పరిధిలో 27.455 కి.మీల నుంచి 33.618 కి.మీ వరకు ప్రాజెక్టు సువిశాలంగా విస్తరించి ఉంది. సుమారు 3,300 ఎకరాల భారీ భూభాగంలో నీటి నిల్వ వ్యవస్థ రూపుదిద్దుకుంది. రిజర్వాయర్లో నిల్వ ఉండే జలాల ద్వారా ఏకంగా 11,17,000 ఎకరాల ఆయకట్టుకు పుష్కలంగా సాగునీరు అందనుంది. ‘జలజీవన్ మిషన్’ పథకం ద్వారా ప్రతిష్ఠాత్మకంగా నియోజకవర్గ వ్యాప్తంగా ఉన్న పల్లెలకు, పట్టణాలకు రక్షిత మంచి నీటిని అందించేందుకు కూడా ఈ బుగ్గవాగు నీరే మూలాధారం. అయితే ఆ తర్వాత కాలక్రమేణా గేట్లు పూర్తిగా తుప్పుపట్టి, సామర్థ్యానికి తగినట్లుగా నీటిని నిల్వ చేయలేక తీవ్ర నిరుపయోగంగా మారాయి. ప్రాజెక్టును పట్టించుకునే నాథుడు లేక, వర్షాకాలంలో వచ్చే విలువైన నీరంతా కిందకు వృథాగా పోతుంటే రైతన్నలు కన్నీరు మున్నీరయ్యేవారు. ఎట్టకేలకు దాదాపు ఆరు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ కాలం తర్వాత ఆ గేట్లకు మోక్షం లభించి పునరుద్ధరణ పూర్తికావడంతో ప్రాంతీయ రైతాంగం హర్షాతిరేకాలు వ్యక్తం చేస్తోంది.
గత ప్రభుత్వ వైఫల్యం.. కాగితాలకే పరిమితమైన నివేదికలు
గత వైకాపా ప్రభుత్వ ఐదేళ్ల పాలనా కాలంలో ఈ రిజర్వాయర్ గేట్ల మరమ్మతులు, పునరుద్ధరణ కోసం నీటిపారుదల శాఖ అధికారులు అనేకమార్లు క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనలు జరిపి డజన్ల కొద్దీ నివేదికలు తయారుచేసి ప్రభుత్వానికి పంపారు. అయితే నాటి పాలకుల తీవ్ర నిర్లక్ష్యం, సాగునీటి ప్రాజెక్టులపై చూపిన అలసత్వం కారణంగా ఆ ప్రతిపాదనలన్నీ కాగితాలకే పరిమితమై డస్ట్ బిన్ లో పడిపోయాయి. చిన్నపాటి రిపేర్లు చేయడానికి కూడా నిధులు విదిల్చకపోవడంతో, గేట్ల వద్ద నుంచి నిరంతరం భారీగా నీరు లీక్ అవ్వడం పరిపాటిగా మారింది. వర్షాకాలంలో వచ్చిన ప్రతి నీటిబొట్టును నిల్వ చేసుకునే అవకాశమున్నా, తుప్పుపట్టిన గేట్లు ఎక్కడ కొట్టుకుపోతాయోనన్న భయంతో వచ్చిన నీటిని వచ్చినట్లే దిగువకు వదిలేశారు. ఫలితంగా లక్షలాది ఎకరాల ఆయకట్టు ఎండిపోయి, రైతులు అప్పులపాలయ్యారు. గత పాలకుల అలసత్వంతో తమ జీవితాల్లో ఇక వెలుగులు రావని రైతన్నలు తీవ్ర నైరాశ్యంలో కూరుకుపోయారు.
కూటమి పట్టుదల..ఎమ్మెల్యేల యుద్ధప్రాతిపదిక చర్యలు
రాష్ట్రంలో కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి రావడంతో సాగునీటి రంగంలో మళ్లీ కొత్త కదలిక వచ్చింది. ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన చంద్రబాబు నాయుడు సాగునీటి ప్రాజెక్టులను సకాలంలో పూర్తి చేయడంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. ముఖ్యంగా దశాబ్దాలుగా పెండింగ్లో ఉన్న చిన్న, మధ్యతరహా జలాశయాలను యుద్ధప్రాతిపదికన పునరుద్ధరించాలని ఆదేశాలు ఇచ్చారు. ఈ క్రమంలోనే పల్నాడు ప్రాంతానికి ప్రాణధారగా ఉన్న మంచికల్లు బుగ్గవాగుపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టారు. దీనికి తోడు రైతు బిడ్డలైన స్థానిక శాసనసభ్యులు యరపతినేని శ్రీనివాసరావు, జూలకంటి బ్రహ్మానందరెడ్డిలు క్రియాశీలక చొరవ తీసుకున్నారు. నిధుల మంజూరు ప్రక్రియను శరవేగంతో పూర్తి చేయించడమే కాకుండా, ఇంజనీరింగ్ అధికారులతో కలిసి స్వయంగా పనుల నాణ్యతను పర్యవేక్షించారు. గేట్ల తయారీ, బిగింపు పనుల్లో ఏ చిన్న లోపం జరగకుండా రాత్రింబవళ్లు శ్రమించి, పనులను సంపూర్తి చేయించడంతో పల్నాటి ఆరు దశాబ్దాల డ్రీమ్ ప్రాజెక్టు ఎట్టకేలకు సాకారమైంది.
వైకాపా, కూటమి హయాంలో మంచికల్లు బుగ్గవాగు పరిస్థితి
గత వైకాపా ప్రభుత్వ హయాంలో మంచికల్లు బుగ్గవాగు రిజర్వాయర్ పునరుద్ధరణపై పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చోటుచేసుకుంది. ఆ కాలంలో గేట్ల మరమ్మతుల కోసం ఇంజనీరింగ్ అధికారులు అనేకమార్లు ప్రతిపాదనలు పంపినప్పటికీ, అప్పట్లోని పాలకులు వాటిని పట్టించుకోకపోవడంతో అవన్నీ బుట్టదాఖలయ్యాయి. ఫలితంగా ప్రాజెక్ట్ గేట్లన్నీ తుప్పుపట్టి పూర్తిగా నిరుపయోగంగా మారాయి. సరైన సమయంలో నీటి నిల్వ చేసే అవకాశం లేక, వర్షాకాలంలో వచ్చిన నీరంతా వృథాగా దిగువకు పోవడంతో ఆయకట్టు ఎండిపోయి రైతన్నలు తీవ్ర నైరాశ్యంలో కూరుకుపోయారు.
కానీ, ప్రస్తుత కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు సాగునీటి ప్రాజెక్టులపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టడం, స్థానిక ఎమ్మెల్యేల క్రియాశీలక చొరవతో తక్షణమే నిధులు కేటాయించి అనుమతులు మంజూరు చేయించారు. దీంతో యుద్ధప్రాతిపదికన పనులు సాగి 6 కొత్త క్రస్ట్ గేట్ల పునరుద్ధరణ పనులు విజయవంతంగా పూర్తయ్యాయి. ఫలితంగా నేడు ఏకంగా 11.17 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీటి భరోసా లభించడంతో రైతన్నల ముఖాల్లో హర్షాతిరేకాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
7 టీఎంసీలకు నిల్వ సామర్థ్యం పెంపు
కేవలం క్రస్ట్ గేట్లను మార్చి సరిపెట్టకుండా, మంచికల్లు బుగ్గవాగు రిజర్వాయర్ను సరికొత్త రీతిలో రూపుదిద్దేందుకు ప్రభుత్వం మరో భారీ విప్లవాత్మక నిర్ణయానికి శ్రీకారం చుట్టింది.
ఈ జలాశయం నీటి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని ఏకంగా 7 టీఎంసీలకు పెంచేలా బృహత్తర ప్రణాళిక,ప్రతిపాదనను సిద్ధం చేసి ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ పరిశీలనకు పంపారు. ఈ మాస్టర్ ప్లాన్కు కూడా త్వరలోనే ఆమోద ముద్ర పడితే, పల్నాడు జిల్లా సీమ రూపురేఖలే మారిపోతాయని నీటిపారుదల శాఖ నిపుణులు వెల్లడిస్తున్నారు.
గత పాలకుల ధోరణితో కుంగిపోయిన తమను కూటమి ప్రభుత్వం ఆదుకుందని, చంద్రబాబు నాయుడు సీఎంగా రావడం వల్లే తమ కలలు కళ్లముందు నిజమయ్యాయని ప్రాంతీయ రైతాంగం సంతోషంతో వ్యాఖ్యానిస్తోంది.
